కొరియర్ పేరుతో మోసాలు: ఒక్క ఫోన్ కాల్‌తో మొదలయ్యే సైబర్ ట్రాప్ నుంచి ఎలా రక్షించుకోవాలి?

కొరియర్ పేరుతో మోసాలు: ఒక్క ఫోన్ కాల్‌తో మొదలయ్యే సైబర్ ట్రాప్ నుంచి ఎలా రక్షించుకోవాలి?

ఆన్‌లైన్‌లో ఏదైనా ఆర్డర్ చేశారా? పార్సిల్ కోసం ఎదురుచూస్తున్నారా?

మీకు వచ్చే ప్రతి “డెలివరీ కాల్” నిజమైనదేనని నమ్మకండి.

“మీ పార్సిల్ డెలివరీ కావడం లేదు”, “అడ్రస్ తప్పుగా ఉంది”, “డెలివరీ అప్‌డేట్ చేయాలి” అంటూ కొరియర్ సంస్థ ప్రతినిధిలా మాట్లాడి మోసం చేసే ఘటనల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండాలి.

ప్రముఖ కొరియర్ సంస్థలు, డెలివరీ సేవలు మరియు ఇతర విశ్వసనీయ కంపెనీల పేర్లను ఉపయోగించినట్లు నటిస్తూ మోసగాళ్లు వినియోగదారులను లక్ష్యంగా చేసుకోవచ్చు. ముఖ్యంగా అనుమానాస్పద లింకుల ద్వారా చెల్లింపులు చేయించడం, PIN లేదా OTP వంటి రహస్య వివరాలను అడగడం వంటి ప్రయత్నాల పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

కొరియర్ పేరుతో మోసం ఎలా మొదలవుతుంది?

ఈ తరహా మోసాల్లో నేరగాళ్లకు అత్యంత ఉపయోగపడే ఆయుధం టెక్నాలజీ కంటే మన నమ్మకమే.

మీరు నిజంగానే ఒక పార్సిల్ కోసం ఎదురుచూస్తున్న సమయంలో “Courier Delivery” పేరుతో కాల్ వస్తే సహజంగానే అనుమానం తక్కువగా ఉంటుంది. మోసగాళ్లు దీనినే తమకు అనుకూలంగా మార్చుకుంటారు.

1. “మీ పార్సిల్ డెలివరీ కావడం లేదు”

• కాల్ చేసిన వ్యక్తి తాను కొరియర్ సంస్థ ఉద్యోగి లేదా డెలివరీ ఏజెంట్ అని పరిచయం చేసుకోవచ్చు.
• “మీ అడ్రస్‌లో సమస్య ఉంది”, “పిన్‌కోడ్ తప్పుగా నమోదైంది”, “డెలివరీ ఏజెంట్ మిమ్మల్ని సంప్రదించలేకపోతున్నారు”, “పార్సిల్ హోల్డ్‌లో ఉంది” వంటి కారణాలు చెప్పవచ్చు.
• ఇవి సాధారణ డెలివరీ సమస్యల్లాగే అనిపించవచ్చు.

2. వెంటనే ఏదో చేయాలని ఒత్తిడి

• “ఇప్పుడే ఈ నంబర్‌కు కాల్ చేయండి.”
• “ఈ కోడ్ డయల్ చేస్తే డెలివరీ యాక్టివేట్ అవుతుంది.”
• “మీ ఫోన్‌లో ఈ నంబర్ టైప్ చేసి Call నొక్కండి.”
• “SMSలో వచ్చిన లింక్ ఓపెన్ చేయండి.”

ఇక్కడే ఆగాలి.

మీకు కాల్ చేసిన అపరిచిత వ్యక్తి చెప్పాడనే కారణంతో USSD కోడ్, ప్రత్యేక నంబర్ లేదా అనుమానాస్పద లింక్‌ను ఉపయోగించకండి.

Call Forwarding Trap అంటే ఏమిటి?

Call Forwarding‌ను దుర్వినియోగం చేస్తూ మోసాలకు ప్రయత్నించిన ఘటనలపై భారత టెలికమ్యూనికేషన్స్ శాఖ (DoT) గతంలో ప్రజలను హెచ్చరించింది.

ఇలాంటి పద్ధతుల్లో బాధితుడి నంబర్‌కు వచ్చే incoming calls‌ను మరో నంబర్‌కు forward చేయించే ప్రయత్నం జరగవచ్చు.

• మోసగాడు టెలికాం customer-care లేదా technical-support ఉద్యోగిలా నటించవచ్చు.
• SIM లేదా network సమస్య ఉందని చెప్పవచ్చు.
• సమస్యను పరిష్కరించడానికి ప్రత్యేక కోడ్ డయల్ చేయాలని సూచించవచ్చు.

ముఖ్య గమనిక:

Call Forwarding సాధారణంగా మీ incoming voice calls‌ను మరో నంబర్‌కు మళ్లిస్తుంది. Call Forwarding ఒక్కటే మీ SMSలు, OTPలు లేదా అన్ని డిజిటల్ ఖాతాలను స్వాధీనం చేసుకుంటుందని భావించడం సరైంది కాదు. అయితే ఇతర Social Engineering పద్ధతులతో కలిపి దీనిని మోసాలకు ఉపయోగించే ప్రయత్నాలు జరగవచ్చు.

WhatsApp లేదా ఇతర ఖాతాలను ఎలా టార్గెట్ చేస్తారు?

ఒక్క Call Forwarding వల్లనే ప్రతి డిజిటల్ అకౌంట్ ఆటోమేటిక్‌గా హ్యాక్ అవుతుందని భావించకూడదు.

మోసగాళ్లు సాధారణంగా ఒక్క పద్ధతిపైనే ఆధారపడరు. OTP చెప్పించడం, phishing link ఓపెన్ చేయించడం, verification code పొందడం, malicious app install చేయించడం లేదా account-recovery ప్రక్రియను దుర్వినియోగం చేయడం వంటి Social Engineering పద్ధతులను ప్రయత్నించవచ్చు.

“అర్జెంట్‌గా డబ్బులు కావాలి” — మీ పేరుతో మీ పరిచయస్తులకు మెసేజ్‌లు

ఒక ముఖ్యమైన messaging లేదా social-media account‌పై మోసగాళ్లు నియంత్రణ పొందితే, బాధితుడి పరిచయస్తుల నమ్మకాన్ని ఉపయోగించుకోవచ్చు.

• “అర్జెంట్‌గా హాస్పిటల్‌లో ఉన్నాను. వెంటనే డబ్బులు పంపించు.”
• “నా UPI పనిచేయడం లేదు. ఈ నంబర్‌కు ₹20,000 పంపించు. తర్వాత తిరిగి ఇస్తాను.”

మీకు తెలిసిన వ్యక్తి account నుంచే డబ్బులు అడిగే message వచ్చినా, మరో contact method ద్వారా అతని లేదా ఆమె గుర్తింపును నిర్ధారించకుండా డబ్బు పంపకండి.

కొరియర్ సంస్థ పేరుతో కాల్ వస్తే ఏం చేయాలి?

ఎవరైనా ప్రముఖ కొరియర్ లేదా డెలివరీ సంస్థ ప్రతినిధినని చెప్పుకుంటూ OTP, PIN, banking credentials లేదా అనుమానాస్పద payment link అడిగితే వెంటనే అప్రమత్తం కావాలి.

ఎలాంటి OTP, PIN, password లేదా verification codeను తెలియని వ్యక్తితో పంచుకోవద్దు.

పార్సిల్ నిజమైనదో కాదో ఎలా చెక్ చేయాలి?

• కాల్ చేసిన వ్యక్తి పంపించిన లింక్‌పై ఆధారపడకండి.
• సంబంధిత కొరియర్ సంస్థ అధికారిక వెబ్‌సైట్‌ను మీరే browserలో తెరవండి.
• Waybill, Tracking ID లేదా Reference Number ద్వారా shipment statusను తనిఖీ చేయండి.
• అవసరమైతే అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో ఉన్న customer-care వివరాల ద్వారానే సంస్థను సంప్రదించండి.

ఈ 7 విషయాలు గుర్తుంచుకుంటే చాలా మోసాలను తప్పించుకోవచ్చు

1. అపరిచితులు చెప్పిన USSD కోడ్లు డయల్ చేయకండి

Network లేదా delivery సమస్య పరిష్కారమవుతుందని చెప్పి ప్రత్యేక కోడ్ డయల్ చేయమంటే అనుసరించకండి.

2. OTP ఎవరికీ చెప్పకండి

Bank, courier company, police, telecom company లేదా customer-care పేరుతో ఎవరైనా అడిగినా OTPను పంచుకోవద్దు.

3. SMS/WhatsApp లింక్ నుంచే పార్సిల్ ట్రాక్ చేయకండి

సంబంధిత సంస్థ అధికారిక websiteను మీరే browserలో తెరిచి tracking number నమోదు చేయండి.

4. Call Forwarding Settings తనిఖీ చేయండి

అనుమానాస్పద సూచనలను అనుసరించినట్లయితే Call Forwarding enable అయిందేమో Settingsలో తనిఖీ చేయండి.

5. Two-Step Verification ఆన్ చేయండి

Messaging apps, email, social-media మరియు ఇతర ముఖ్యమైన accountsలో Two-Step Verification లేదా Multi-Factor Authenticationను enable చేసుకోండి.

6. తెలియని APK/App install చేయకండి

“Courier App”, “Delivery Update App”, “KYC App” పేరుతో SMS లేదా messaging apps ద్వారా వచ్చిన APK ఫైళ్లను install చేయకండి.

7. డబ్బు అడిగే మెసేజ్‌ను వెంటనే నమ్మకండి

స్నేహితుడు లేదా బంధువు పేరుతో డబ్బులు అడిగితే మరో contact method ద్వారా ఆ వ్యక్తిని సంప్రదించి నిర్ధారించుకోండి.

ఇప్పటికే మోసానికి గురైతే ఏం చేయాలి?

సైబర్ ఆర్థిక మోసంలో సమయం అత్యంత కీలకం.

1. వెంటనే 1930కు కాల్ చేయండి

Cyber financial fraud జరిగినట్లు అనుమానం ఉంటే ఆలస్యం చేయకుండా 1930కు report చేయండి.

2. National Cyber Crime Reporting Portalలో ఫిర్యాదు చేయండి

cybercrime.gov.in ద్వారా ఫిర్యాదు నమోదు చేయవచ్చు. Transaction ID, UPI ID, fraudster phone number, screenshots, SMSలు మరియు chats వంటి ఆధారాలను భద్రపరచండి.

3. వెంటనే మీ బ్యాంక్‌ను సంప్రదించండి

Unauthorized transaction జరిగితే బ్యాంక్ అధికారిక customer-care channel ద్వారా report చేయండి. అవసరమైతే cards, UPI లేదా net banking accessను తాత్కాలికంగా block చేయించండి.

4. Passwords మార్చండి

ముందుగా మీ ప్రధాన email accountను secure చేసి, తర్వాత banking, social-media మరియు ఇతర కీలక accounts passwords మార్చండి.

5. మీ పరిచయస్తులను హెచ్చరించండి

మీ messaging లేదా social-media account compromise అయిందని అనుమానం ఉంటే మరో సురక్షిత మార్గంలో కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులను హెచ్చరించండి.

గుర్తుంచుకోండి: మోసగాడికి కావాల్సింది మీ నమ్మకం

Cyber fraud అంటే ప్రతిసారీ అత్యాధునిక softwareతో మీ ఫోన్‌ను hack చేయడమే కాదు.

చాలా సందర్భాల్లో మీ చేతే link click చేయించడం, code dial చేయించడం, OTP చెప్పించడం లేదా app install చేయించడం ద్వారా మోసం జరగవచ్చు.

కాల్ చేసిన వ్యక్తి ఎంత నమ్మకంగా మాట్లాడినా, అతను చెప్పిన నంబర్, లింక్ లేదా కోడ్‌ను వెంటనే ఉపయోగించకండి.

కాల్‌ను ముగించండి.

సంబంధిత సంస్థ అధికారిక website లేదా అధికారిక customer-care channel ద్వారా విషయాన్ని స్వయంగా ధృవీకరించండి.

కొన్ని నిమిషాల జాగ్రత్త మీ బ్యాంక్ ఖాతా, messaging accounts, email మరియు మీ పరిచయస్తుల డబ్బును కూడా కాపాడవచ్చు.

అధికారిక సహాయం

గమనిక:

ఈ కథనం ప్రజల్లో సైబర్ భద్రతపై అవగాహన కల్పించడానికి మాత్రమే. ఇందులో ఏ ప్రత్యేక కొరియర్, డెలివరీ లేదా ఇతర వాణిజ్య సంస్థ మోసాలకు పాల్పడుతోందని సూచించడం లేదు. మోసగాళ్లు చట్టబద్ధ సంస్థల పేర్లు లేదా గుర్తింపులను దుర్వినియోగం చేసే అవకాశం ఉంది. అనుమానాస్పద ఘటన ఎదురైతే సంబంధిత సంస్థ అధికారిక channel మరియు ప్రభుత్వ cyber-crime వ్యవస్థ ద్వారా సమాచారాన్ని ధృవీకరించండి.